---

11 juni 2012

VOOR BETER OV UIT BEZORGDHEID BIJ NMA OVER NS-MONOPOLIE REISINFORMATIE

Voor Beter OV vindt dat de NS zaken rond de overname van de reisinformate van ProRail nog beter moet aantonen. De marktwerking rond de reisinformatie mag niet worden verstoord. Daarom schreef Voor Beter OV een bericht aan de Nederlandse Mededingingsautoriteit:

---

4 mei 2012

REISINFORMATIE NA OVERGANG NAAR NS NIET VERBETERD

Voor Beter OV heeft (overigens tegelijkertijd met Bigwobber en RTL) een WOB-verzoek ingediend over de wintermaatregelen op het spoor. De komende dagen reageren wij op de vrijgegeven documenten. Zodra de documenten online staan, melden wij ook de link daarnaartoe.

 

Vandaag gaan wij in op de reisinformatie:

 

Het valt ons op dat de verkeerde volgorde is gehanteerd. Eerst krijgt de NS het monopolie op de reisinformatie en daarna zegt de NS (als monopolist dus, dus vanuit een oneigenlijke machtspositie) “we gaan het regelen met de overige vervoerders”. Daarmee staan die overige vervoerders natuurlijk met de rug tegen de muur.

 

Het gepleegde handjeklap druipt er van af. Verder zie je dat de minister in haar dubbelrol van eigenaar én opdrachtgever de NS erg welwillend en soepeltjes tegemoet treedt.

 

Voor Beter OV voelt meer voor het Britse model. Daar zijn de vervoerders samen (met z’n allen dus) voor de reisinformatie verantwoordelijk.

 

Overigens heeft de nieuwe opzet tot heden bepaald niet geleid tot een verbetering van de reisinformatie!
 

 

Er staat het Openbaar Vervoer weer een enorme klus te wachten. Koninginnedag.

 

NS-personeel maakt zich zorgen over de veiligheid van collega’s en reizigers en vorig jaar ging er in Amsterdam een hoop mis. Kwesties die serieus dienen te worden genomen. Het grootste probleem van het OV is op Koninginnedag niet zozeer het aanzienlijke aantal reizigers dat moet worden vervoerd, maar het wangedrag van enkelen. Ook het door de overheid gebrekkig handhaven van afspraken kan enorme gevolgen hebben. Kort samengevat: een enkele doorgesnoven hooligan kan het treinverkeer ernstig in het honderd laten lopen en slechte waarborging van resterende OV-routes kan het OV in stedelijke gebieden verlammen.

 

Voor Beter OV vindt dat OV-personeel op een veilige manier moet kunnen werken, dat reizigers op een veilige manier moeten kunnen reizen en dat alle betrokkenen ook op 30 april uiteindelijk weer heelhuids huiswaarts moeten keren.

 

Eerst over de trein:

 

Mensen die voor de grap aan de noodrem trekken en mensen die wanneer een trein buiten een station tot stilstand komt, toch uitstappen en op het spoor gaan lopen, zorgen voor ontwrichting en gevaarlijke situaties. Daartoe dienen enkele maatregelen te worden genomen.

 

Ten eerste dient het toelaten van reizigers tot de treinen te worden gereguleerd. Ook voor reizigers in de richting van de grote steden dient op de regionale stations beheerste toegang tot de perrons te zijn. Reizigers die dronken zijn of onder invloed van drugs verkeren of tegen het verbod in toch alcoholische dranken bij zich hebben, dient de toegang tot de perrons te worden geweigerd, zowel richting de grote steden als in de avonduren vanaf de grote steden. Ook kan die gereguleerde toegang onveilige situaties op perrons of gevaarlijk volle treinen (en de bijbehorende problemen met het instappen) voorkomen. Overigens kan ook het oproepen tot spreiding van de vertrektijden van de feestgangers helpen bij het voorkomen van overbelasting.

 

Om de gevolgen van het stranden van treinen door noodremtrekkers of door andere incidenten te voorkomen, dient op risico-baanvakken te worden gereden volgens het safe-haven principe. Er wordt pas vertrokken, wanneer het zeker is dat de trein kan doorrijden naar het volgende station. Met andere woorden: het gehele spoor tot het volgende station is vrij. Daarmee wordt voorkomen dat een trein tot stilstand komt achter een andere trein die is gestopt, en heel veel mensen over het spoor gaan lopen. De facto komt deze aanpak neer op een tijdelijk staken van de treindienst op een bepaald traject indien er toch aan een noodrem wordt getrokken, maar er staan geen treinen vol ongeduldige reizigers stil in weilanden, met alle risico’s van dien. Deze aanpak komt de veiligheid en beheersbaarheid ten goede.

 

Voor Beter OV stelde het in voorgaande jaren ook al: tijdens Koninginnedag dienen de noodremmen van de treinen te zijn uitgeschakeld. Indien dit niet mogelijk is, en er voor de grap aan een noodrem wordt getrokken, dienen alle reizigers in de buurt van de desbetreffende noodremhandel te worden aangehouden en afgevoerd. Vervolgens dient (binnen de kaders van de wet) geen middel onbenut te blijven om te achterhalen, welke van de aangehouden reizigers aan de noodrem heeft getrokken. Indien de reizigers de daadwerkelijke noodremtrekker niet willen aanwijzen (dit aanwijzen dient overigens ook anoniem te kunnen, waarbij de identiteit van de aangever hoe dan ook dient te worden gewaarborgd), zouden zij in het uiterste geval allen hoofdelijk aansprakelijk kunnen worden gesteld voor de geleden schade en dienen zij allen te worden vervolgd wegens het in groepsverband in gevaar brengen van het spoorverkeer en/of belemmering van de rechtsgang, waarbij het aan de rechter is om te bepalen in hoeverre angst voor represailles door de daders een aanvaardbaar excuus kan zijn. (Vergelijkbaar met hoe tegenwoordig wordt omgegaan met voetbalsupporters die in groepsverband vernielingen aanrichten: ook daar is in uiterste instantie de groep verantwoordelijk en strafbaar. Bovendien is ook het weigeren van medewerking aan een strafrechtelijk onderzoek in ons land strafbaar.) Op het in gevaar brengen van het spoorverkeer staan terecht strenge straffen, die van een andere orde zijn dan de boete wegens onnodig aan de noodrem trekken. Hierover dient te worden overlegd met het Ministerie van Justitie. Overigens hoopt Voor Beter OV dat het niet zo ver hoeft  te komen, en dat het onnodig aan de noodrem trekken dit jaar achterwege zal blijven, desnoods doordat reizigers in het kader van het hiervoor gestelde over dreigende rechtsgevolgen potentiële noodremtrekkers van hun voornemen zullen afhouden.

 

Er is een verschil tussen Koninginnedag en een risicowedstrijd in het voetbal. In het laatste geval worden supporters in aparte treinen vervoerd. Op Koninginnedag zitten de uitgelaten feestgangers in de zelfde treinen als gezinnen met kleine kinderen of bejaarden. Het gevolg daarvan is helaas, dat al te kwetsbare reizigers op Koninginnedag niet goed kunnen reizen. Dat is helaas onontkoombaar. Maar het is sowieso de vraag of gezinnen met buggy’s zich in een hossende menigte moeten willen begeven.

 

Dan over het stads- en streekvervoer:

 

Sommige OV-routes zijn op Koninginnedag niet voor het OV beschikbaar. Daar valt, gezien het bijzondere karakter van Koninginnedag, wel mee te leven. De routes die wel voor het OV blijven aangewezen, en dus een nog belangrijkere schakel zijn, dienen op Koninginnedag dan wel onvoorwaardelijk voor het OV beschikbaar te blijven. Amsterdam sloeg vorig jaar de plank mis. De zogeheten Binnenring (langs o.a. het Leidseplein) was voor het OV gestremd, op de zogeheten Buitenring (langs o.a. het Museumplein) zou het OV door kunnen blijven rijden. Helaas werd ook op de Buitenring het OV gestremd. Het gevolg daarvan was, dat de westelijke helft van de stad de facto van de oostelijke helft was afgesneden. Dat is onaanvaardbaar. Wat dat betreft juicht Voor Beter OV het besluit, op het Museumplein geen grootschalige evenementen meer toe te staan, van harte toe.

 

 

 

Bij Pauw en Witteman vanavond aandacht voor de mishandeling van een treinpassagier en de slechte afhandeling door de Spoorwegpolitie/KLPD en de NS.

 

Reiziger: zit in eersteklascoupe. Bij hem komen twee dronken lieden zitten. Die gooien met bier. Reiziger zegt er wat van en wordt vervolgens langdurig verbaal bedreigd met de mededeling dat hij op het perron in elkaar zal worden geslagen. Reiziger belt 112, en wordt tijdens dat gesprek voor het eerst mishandeld. Reiziger krijgt wel 112 aan de telefoon. Trein stopt een poosje later aan het perron. Deuren gaan open. Geen politie. Geweldplegers stappen uit, eentje stapt nog even in, slaat de reiziger een gapende, bloedende hoofdwond en maakt zich met zijn mededader uit de voeten. Pas daarna arriveert conducteur, en een poosje later ook de spoorwegpolitie. Eerste vraag aan het slachtoffer: "Wilt u zich even identificeren?”

 

Paul Witteman plaatste vervolgens de domst mogelijke opmerking: “Had u niet beter in een andere wagon kunnen gaan zitten?” Die snapt het dus helemaal niet.

 

Ingrid Thijssen, directeur NS-Reizigers: Het is staand beleid om contact op te nemen met slachtoffers van geweld in de trein. Verbaasd dat dat niet blijkt te zijn gebeurd. (De brief van het slachtoffer aan de NS bleek bij de Klantenservice te zijn zoekgemaakt!) De hoofdconducteur was wel gewaarschuwd, maar zat in het andere treinstel. Thijssen vindt het verstandig, dat het slachtoffer 112 had gebeld. Verder dient men situaties als deze te de-escaleren, aldus Thijssen. En reizigers moeten elkaar beter helpen.

 

Voor Beter OV is geschokt over de open deuren die worden ingetrapt. “Staand beleid”, terwijl daar in de praktijk dus niets van terecht is gekomen. Een brief van zo’n mishandelde reiziger mag gewoon niet zoek worden gemaakt. Nooit! De opvang van het slachtoffer door de politie was slecht, het handelen van de conducteur was niet adequaat. Het feit dat de conducteur “in het andere treinstel zat” onderstreept maar weer eens, hoe fout de beslissing van de NS was, de doorloopkoppen van de IC-treinstellen dicht te lassen. Het ging hier weliswaar niet om een trein van dat type, maar juist op lange afstanden zitten reizigers vaak een half uur met elkaar opgescheept. Een conducteur die dan “in het andere treinstel” onbereikbaar zit te zijn, is een slechte zaak. Nogmaals Thijssen. Men moet “de-escaleren”. Alsof er aan twee kwaadwillende dronkelappen überhaupt iets vált te de-escaleren…

 

Natuurlijk. Zinloos geweld is een maatschappelijk probleem, dat verder reikt dan het OV. Maar dat neemt niet weg, dat de NS qua bereiken van voldoende bescherming van passagiers nog een lange weg te gaan heeft.
 

 

Voor Beter OV is zeer slecht te spreken over de aftrap van de werkonderbrekingen in de schoonmaakbranche. De FNV heeft daar het station van Nijmegen voor uitgekozen. Wederom is de reiziger dus de dupe van een arbeidsgeschil waar hij part noch deel aan heeft.

 

Wanneer schoonmakers vinden dat ze door hun werkgevers slecht worden behandeld, dienen ze actie te voeren bij de kantoren van hun werkgevers, de brancheorganisatie of desnoods op de kantoren van de klanten van hun branche. Dus geen reizigers lastigvallen, maar de directietoiletten van de NS niet langer schoonmaken, vindt Voor Beter OV.

 

“De FNV afficheert zichzelf graag als bond die (ook) voor het reizigersbelang opkomt,” aldus Rikus Spithorst van Voor Beter OV, “maar door deze misplaatste actie laat de FNV zien, maling te hebben aan de gebruiker van het OV, en deze slechts te zien als een makkelijk hanteerbare kop van jut.”
 

 

Vandaag zag Voor Beter OV een trein die was bewerkt met graffiti. Reizigers konden letterlijk niet meer naar buiten kijken.

 

Wat opvallend was, was dat blijkens de sinterklaastekst, de graffiti waarschijnlijk al een kleine week op de trein zat. Voor Beter OV vindt dat deze trein al lang gereinigd had moeten zijn.

 

Oordeelt u hier zelf.
 

 

Voor Beter OV is niet onder de indruk van de aankondiging van de NS, dat er meer zal worden gedaan om de rust in stiltezones te verzekeren. Zolang de conducteur vaker niet dan wel in de trein zichtbaar is, zal er van de stiltezones weinig terechtkomen.

 

Reeds nu zijn de stiltezones als zodanig zeer duidelijk herkenbaar, dus nóg meer vermeldingen op bij voorbeeld reisinformatieschermen, voegen weinig toe. Daarnaast zullen vooral op drukke trajecten reizigers die wel met elkaar willen babbelen, door plaatsgebrek onvrijwillig in een stiltezone terechtkomen. De handhaving van de rust in een stiltezone is met name een taak van de conducteur. Vaak komt de conducteur niet eens door de trein, en in andere gevallen handhaaft hij de regels in de stiltezones niet.

 

Voor Beter OV benadrukt, dat een stiltezone een plek is, waar men zich rustig dient te gedragen. Dat is wat anders dan een absoluut spreekverbod. Dus zaken als de vraag aan een reisgenoot of die ook een blikje fris wil, het aannemen van een inkomend mobiel telefoongesprek met de mededeling dat de beller op een later tijdstip wordt teruggebeld, of een uitgaand telefoontje over een wegens treinvertraging gewijzigd plan, mogen geen probleem zijn.